Bzovik – opactwo benedyktynów

Historia

Opactwo benedyktynów w Bzovik zostało założone około 1130 roku. Między 1179 – 1181 Benedyktyni z powodu łamania dyscypliny zostali zastąpieni przez Premonstratensów. W XV wieku klasztor stał się celem częstych ataków, spłonął kilka razy, po czym był naprawiany. W 1530 roku kapitułę opanował Zygmund Balassa, który wypędził zakonników, a w latach 1530 – 1546 pierwotny romański klasztor przebudował na gotycko-renesansową warownię. Jej głównym zadaniem miała być ochrona kraju przed najazdami tureckimi. W 1678 roku twierdza została zajęta i częściowo zniszczona przez wojska dowodzone przez jednego z przywódców powstania antyhabsburskiego magnata Imre Thököly. Jeszcze w tym samym roku warownia została odbudowana i przekazana w ręce jezuitów, którzy przebywali tu aż do początków XIX wieku. Zaniedbana i będąca w złym stanie twierdza, została w czasie II wojny światowej dotkliwie uszkodzona. Opuszczona po wojnie zaczęła dalej popadać ruinę. Pierwsze prace konserwatorskie zostały przeprowadzone dopiero pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku.

Architektura

Najstarszą częścią kompleksu klasztornego był jednonawowy kościół klasztorny z dwiema wieżami po zachodniej stronie. Prezbiterium miało prawdopodobnie formę półkolistej apsydy. W XV wieku korpus nawowy został powiększony, a prezbiterium przebudowano na wielobocznie zamknięte. Od północnej strony do kościoła przylegały zabudowania klasztorne w postaci czterech skrzydeł dwupoziomowych budynków. Przebudowa na fortecę doprowadziła do rozebrania kościoła i klasztoru oraz wzniesienia muru obwodowego na planie zbliżonym do trapezu z czterema basztami – bastejami w narożach.

Stan obecny

Oprócz fortyfikacji w postaci pełnego obwodu muru obronnego z czterema basztami, przetrwały ruiny dawnego klasztoru i część pierwotnego romańskiego kościoła z najlepiej zachowaną zakrystią.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.