Branč – zamek

Historia

Zamek wzniósł mistrz Aba z Hlohovca pomiędzy 1251 i 1297 rokiem na strategicznym miejscu, umożliwiającym kontrolę dróg prowadzących w kierunku przełęczy karpackich. Należał on do łańcucha twierdz strzegących granicy węgiersko-czeskiej. W 1309 roku zajął go Matúš Čák, potem przez krótki czas należał do króla Jana Luksemburskiego. Był to okres częstych walk na pograniczu, podczas których zamek ucierpiał. Przy odbudowie został powiększony o nowy dom mieszkalny. W 1394 roku warownię otrzymał d Zygmunta Luksemburskiego Stibor ze Stiboríc, który wzmocnił zamek i zabezpieczył fosą. Po kolejnym okresie niepokojów, w XVI wieku stał się majątkiem Františka Nyáryho. Jego następcy wybudowali zewnętrzną linię fortyfikacji z basztami i dwoma bastionami przy bramie. Zamek był miejscem schronienia dla okolicznej ludności podczas zagrożenia tureckiego, ale był też więzieniem dla duchownych protestanckich. W XVIII wieku po tym jak właściciele przenieśli się do wygodniejszych budowli, na zamku przez pewien czas mieszkał kasztelan, potem zamek został opuszczony i popadł w ruinę.

Architektura

Najstarszą częścią zamku była XIII-wieczna, kwadratowa wieża o wymiarach 18,5 x 14 metrów. W XIV wieku zamek otrzymał mury obronne na planie prostokąta o wysokości około 3 metrów, a wieżę nieznacznie powiększono i przebudowano na budynek mieszkalny. Zamek został także powiększony o nowy dom mieszkalny po stronie zachodniej i wzmocniony fosą. W XV i na początku XVI wieku zbudowana został narożna baszta/basteja działowa w północno-wschodnim narożniku, czworoboczna wieża południowo – zachodnia, oraz zewnętrzny pas obwarowań zaopatrzony w cylindryczne i półcylindryczne baszty oraz bastiony. Wjazd na zamek średni prowadził przez czworoboczną wieżę bramną po stronie północno – zachodniej, a następnie przez most przerzucony ponad fosą.

Stan obecny

Obecnie zamek znajduje się w postaci słabo zachowanej trwałej ruiny. Dzięki przetrwaniu dolnych partii murów obronnych i budynków mieszkalnych jego układ jest jednak czytelny. Udostępniony jest do zwiedzania za niewielką opłatę.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.