Złotoria – zamek

Historia

   Wieś Złotoria w czasach wojen polsko-krzyżackich stanowiła ważny punkt strategiczny. W celu zabezpieczenia granicy Ziemi Dobrzyńskiej oraz kontroli działań Krzyżaków, Kazimierz Wielki zdecydował o budowie zamku położonego w widłach Wisły i Drwęcy. Po śmierci króla w 1370 roku, zamek przypadł Kaźkowi Słupskiemu, jednak w 1373 roku zajął go inny pretendent do korony, książę gniewkowski Władysław Biały, który podstępnie pojmał burgrabiego zamku Mikołaja Romlika. Wkrótce jednak licząc na łaskę króla Ludwika Węgierskiego, Władysław Biały zwrócił mu zamek. W 1375 roku Władysław Biały przy pomocy rycerzy burgundzkich ponownie opanował twierdze i organizował z niej najazdy na Kujawy, co spowodowało kontrakcję wojsk królewskich Ludwika Węgierskiego, które w 1376 roku rozpoczęły oblężenie zamku. W czasie oblężenia zamku ranny został książę Kaźko Słupski, w wyniku czego zmarł po kilku miesiącach. Na początku 1377 roku Władysław Biały poddał zamek wojskom królewskim.
   W latach 1379-1392 zamek należał do Władysława Opolczyka, który otrzymał go od Ludwika Węgierskiego wraz z ziemią dobrzyńską i częścią Kujaw. Jego dobre stosunki z Krzyżakami sprawiły, że w maju 1391 roku oddał bezprawnie zamek w zastaw Zakonowi za 50 tys. florenów, co m.in. stało się powodem konfliktu króla Jagiełły z księciem. W 1404 roku na mocy ugody z Raciąża wykupił go Władysław Jagiełło. W dniu 1409 roku po ośmiodniowym oblężeniu przez Krzyżaków został zdobyty i zniszczony na rozkaz wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Wycięto przy tym polską załogę zamku przy dźwiękach muzyki.
   W maju 1411 roku na polu w pobliżu zamku wymieniono opieczętowane dokumenty I Pokoju toruńskiego, na podstawie którego zamek powrócił do Królestwa Polskiego, a Krzyżacy zobowiązali się wypłacić odszkodowanie za jego zniszczenie w wysokości około 3 ton srebra. Nie wywiązali się oni nigdy z tej obietnicy, a zamek nie został odbudowany. Drugi pokój toruński ostatecznie przyczynił się do utraty jego militarnego znaczenia, ponieważ przestała w pobliżu istnieć granica państwowa na Drwęcy. Na początku XIX wieku uległ częściowej rozbiórce, której zaniechano z powodu bardzo mocnej zaprawy użytej do budowy zamku.

Architektura

   Zamek Kazimierza Wielkiego składał się z czworobocznego narysu murów obwodowych o wymiarach 35×50 metrów  wzmocnionych przyporami. Od południa znajdowała się wysunięta, kwadratowa, oskarpowana wieża przybramna i stojący obok budynek bramny. Nie jest znana lokalizacja głównego domu zamkowego. Być może znajdował się on od północy.

Stan obecny

   Zachowane obecnie elementy to fragment kwadratowej wieży w dwóch kondygnacjach, część murów obwodowych i murów przedzamcza.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.