Złocieniec – zamek

Historia

   Zamek wybudował na początku XIV wieku Ludolf I Starszy von Wedel, który otrzymał nadanie w Złocieńcu od margrabiego brandenburskiego. Budowę zapewne kontynuowali jego synowie Hasso i Ludek. Mogło się to odbywać między rokiem 1320 a 1326 gdy osadę najechały wojska polsko-litewskie, a następnie do 1338 roku. Po tej dacie zamkiem zarządzał Hasso von Wedel i następnie jego synowie, Jan i Hasso II. W 1389 roku zamek spalili Krzyżacy w odwecie za porwanie księcia Wilhelma z Geldrii. Około 1450 roku obok Wedlów posiadaczami zamku stali się Borkowie.
   W XVI wieku rozpoczął się proces modernizacji i nadawania zamkowi cech nowożytnej rezydencji. Na przełomie XVI i XVII stulecia uzyskał on już formę późnorenesansową, m.in. zburzono skrzydło południowe i wieżę. Kolejne, niewielkie przebudowy realizowano w latach: 1700, 1780, 1854. W 1823 roku umarł ostatni złocieniecki von Borcke, a zamek ostatecznie przeszedł w ręce Bernharda von Mellenthina. Bernhard umarł bezdzietnie, a zamek odziedziczył Vitilo von Griesheim, a później jego syn Kurt. W 1906 roku Kurt von Griesheim przygotowując się do wizyty cesarskiego syna Eitela Friedricha dokonał gruntownej przebudowy zamku. Drugą wojnę światową przetrwał on w nienaruszonym stanie, lecz później został opuszczony i przez dziesiątki lat nie zagospodarowany. Brak opieki nad zabytkiem spowodowało jego rozgrabienie i zniszczenie.

Architektura

   Zamek położony był na skarpie brzegu rzeki Drawy w północno – wschodniej części miasta. Pierwotnie było to założenie na planie kwadratu o boku 36 metrów z bramą od północnego zachodu, poprzedzoną fosą. Skrzydło mieszkalne miało być usytuowane wzdłuż południowo – wschodniej kurtyny, lecz prawdopodobnie budowla ta nie została zrealizowana. Powstały natomiast dwa domy wieżowe, przeznaczone dla obu braci, usytuowane na krańcach kurtyny.
   Około czwartej ćwierci XIV wieku wybudowano przy murze północno – wschodnim podpiwniczony, piętrowy dom mieszkalny na planie prostokąta o wymiarach 12×26 metrów i wysokości około 12 metrów. Otwory okienne znajdowały się jedynie od strony dziedzińca. Po spaleniu w 1389 roku, w ramach odbudowy podwyższono skrzydło mieszkalne o kondygnację obronno-magazynową, zaopatrzoną w strzelnice. Budynek otrzymał tez nowe podziały międzypiętrowe. W XV wieku powstało skrzydło południowo – zachodnie o wymiarach 15,4×36 metrów, które wyraźnie zmniejszyło dziedziniec. W drugiej połowie XVI wieku wzniesiono wieżę między budynkiem północno – zachodnim a bramą.

Stan obecny

   Zamek nie przetrwał do czasów współczesnych. Zachowały się jedynie gotyckie piwnice.

pokaż miejsce na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.