Wińsko – kościół św Trójcy

Historia

Kościół parafialny w Wińsku po raz pierwszy wzmiankowany był w źródłach w 1272 roku (proboszcz Mikołaj) i ponownie w 1354 roku pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. W 1432 roku został zniszczony przez husytów, lecz dziesięć lat później przeprowadzono jego odbudowę. W czasie pożaru miasta w 1514 roku, kościół ponownie, prawie doszczętnie spłonął, pozostały tylko mury obwodowe. Odbudowę prowadzono w latach 1549-1562, od tamtego momentu kościół nosił już wezwanie św. Trójcy, jako iż przejęty został przez protestantów. Z braku środków nie zrealizowano wówczas planowanej wieży, postawiono jedynie drewnianą dzwonnicę. W latach 1669-1671 budowla została gruntownie wyremontowana. W 1696 w związku z prowadzoną na Śląsku kontrreformacją, po śmierci ostatniego pastora, kościół został zamknięty. W ręce gminy protestanckiej powrócił dopiero w roku 1707. W 1826 roku przebudowano zakrystię, a w 1876 roku do zachodniej elewacji dobudowana została neogotycka wieża. W tym czasie poddano także renowacji mury oraz wyposażenie budowli.

Architektura

Kościół jest budowlą orientowaną na linii wschód – zachód, murowaną z cegły. W XVI wieku składał się z trójprzęsłowego i trójnawowego korpusu o formie halowej. Od strony wschodniej dobudowane zostało węższe, wydłużone prezbiterium zakończone trójbocznie. Bryła kościoła została oszkarpowana uskokowymi przyporami, a wschodni szczyt korpusu nawowego ozdobiony został blendami. Wzdłuż górnych, zewnętrznych elewacji naw i prezbiterium poprowadzono fryz zębaty. Pomiędzy przyporami umieszczono duże, ostrołukowe okna z maswerkami w kondygnacji górnej oraz mniejsze okna zamknięte łukiem odcinkowym w kondygnacji dolnej. Wnętrza nakryto jedynie drewnianymi stropami.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku [w:] Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1-4, Warszawa 2013.
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół ewangelicki parafialny, ob. katolicki pomocniczy pw. Trójcy Świętej Wińsko.