Wietrzychowice – grobowce neolityczne

Historia

   Grobowce zostały wzniesione przez plemiona pasterzy i rolników zamieszkujących okoliczne tereny około 3500 roku p.n.e. Budowniczych wiąże się z kulturą pucharów lejkowatych. Wytworzyli oni system wierzeń religijnych, którego przejawem było wznoszenie potężnych budowli kamienno-ziemnych. Były to prawdopodobnie miejsca wiecznego spoczynku wodzów, lokalnych władców, kapłanów lub starszyzny plemiennej. Na szczytach grobowców odnaleziono pozostałości późniejszych styp i uroczystości ku czci zmarłego. Zapewne były one również miejscem obrzędów kultowych, dokonywanych z udziałem całej społeczności.

Architektura

    Grobowce utworzono w formie nasypów w kształcie wydłużonych trójkątów, nierzadko dochodzących do 100 – 115 metrów długości. Okładano je głazami i większymi kamieniami, których masa w partii szczytowej sięgała 7-10 ton. W miarę zwężania się grobowca kamienie były coraz mniejsze. Wielkie znajdowały się z czoła grobowców, mniejsze wzdłuż “ogona”, czasem zakończonego jednym większym głazem. Nasypy najwyższe są z czoła grobowców, tj. od południa, następnie wyraźnie obniżają się i zwężają w charakterystyczne “ogony”. W partiach czołowych budowli występują przerwy w obstawie kamiennej. Były to zapewne wejścia do drewnianych komór przeznaczonych na odprawianie obrzędów pogrzebowych. Do wzniesienia jednego grobowca zużywano przeciętnie około 150 m3 kamieni i około 1000 m3 ziemi. Transport budulca, z uwagi na rozmiar i znaczny ciężar kamiennych bloków, odbywał się zapewne z pomocą wołów.
    W grobach tych pochowani byli wyłącznie mężczyźni. Badania wykazały, że były to pochówki pojedyncze, jakkolwiek spotyka się przypadki znalezienia jednocześnie dwóch mężczyzn pochowanych w tym samym czasie. Zmarłych układano w pozycji wyprostowanej, na wznak. Głowy nieboszczyków skierowane były do czoła grobowca. Skromne wyposażenie grobowe z reguły ograniczało się tylko do jednego narzędzia krzemiennego, części naczynia bądź bryły wapiennej, co wskazuje na jego symboliczny charakter. Do naszych czasów dochowały się także naczynia i łyżki gliniane, zabytki z krzemienia, w tym groty do strzał, siekiery oraz topory bojowe.

Stan obecny

    Do dzisiaj w rezerwacie archeologicznym w Wietrzychowicach znajduje się pięć grobowców. Nasypy ziemne które przed wykopaliskami miały podobno od 80 cm do 1 metra wysokości, po odtworzeniu osiągają ponad 2 metrów. Grobowce znajdują się około 500 metrów od drogi.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl, Rezerwat archeologiczny w Wietrzychowicach.
Strona internetowa wikipedia.org, Wietrzychowice (województwo kujawsko-pomorskie).