Trzebiatów – miejskie mury obronne

Historia

   Od wczesnego średniowiecza w zakolu Regi istniał gród, wzmiankowany w 1180 roku. Istniejąca obok niego osada targowa miała na tyle duże znaczenie, że w 1277 otrzymała lubeckie prawo miejskie. Zezwolenie na budowę murów obronnych Trzebiatów uzyskał od księcia Bogusława IV w 1299 roku. Powstawały one do połowy XIV wieku, a w XV wieku były modernizowane, gdyż dzięki dogodnemu położeniu nad rzeką miasto rozwinęło się jako ważny ośrodek handlowy, od 1365 roku przynależący do Hanzy. Od 1784 roku średniowieczne obwarowania zaczęły być sukcesywnie rozbierane na materiał budowlany.

Architektura

   Obwód murów obronnych Trzebiatowa wynosił około 2500 metrów długości. Obejmowało on obszar zbliżony w planie do owalu, wciśnięty w zakole rzeki. Mur wzmocniony był licznymi basztami, początkowo wykuszowymi, czyli otwartymi od strony miasta. Były one nieco wyższe od korony muru i rozmieszczone w dość regularnych odstępach w zasięgu skutecznego strzału z kuszy (tj. około 30 metrów). Kluczowy fragment obwodu, mianowicie południowy narożnik miasta, chroniony był basztą pełną, cylindryczną zwaną Prochową (Kaszaną).
   Do Trzebiatowa prowadziły cztery bramy: Kołobrzeska Gryficka, Żeglarska i Łaziebna. Najstarszymi i najważniejszymi była Gryficka i Kołobrzeska, one też otrzymały pod koniec średniowiecza przedbramia. Brama Łaziebna wymieniana była od połowy XVI wieku, Żeglarska natomiast dopiero w 1784 roku.

Stan obecny

   Z dawnych fortyfikacji do dziś zachował się mur obronny o długości około 1,6 km ale o zredukowanej wysokości, baszta Prochowa, zwana także Kaszaną i pozostałość fosy od strony zachodniej. Nazwa baszty Kaszanej nawiązuje do legendy, według której w XV wieku jeden ze strażników pilnujących w nocy murów strącił z wieży misę z gorącą kaszą. Spadła ona na głowę jednego z gryficzan szykujących się do szturmu na Trzebiatów. Wypadek ten miał ocalić miasto przed podstępnym atakiem.

pokaż basztę Kaszaną na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J., Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.