Szczecin – kościół św Piotra i św Pawła

Historia

   Pierwszy drewniany kościół zbudowany został na miejscu dzisiejszego w 1124 roku, gdy do Szczecina z misją chrystianizacyjną przybył Otton z Bambergu. Był on najstarszą budowlą sakralną w Szczecinie, został jednak spalony podczas najazdu duńskiego w 1189 roku. W latach 1223-1237 na jego miejscu zbudowano nową, ceglaną świątynię. W 1425 rozpoczęła się kolejna budowa nowego korpusu świątyni w duchu pomorskiej szkoły architektury gotyckiej Heinricha Brunsberga. W 1460 roku kościół przedłużono ku zachodowi o jedno przęsło, znacznie szersze od pozostałych i zwieńczone wieżą.
   W 1534 budowla została zamieniona na świątynię protestancką. W 1556 rozebrano wieżę, przebudowując zachodnią fasadę, a w 1602 kościół zwieńczono istniejącą obecnie sygnaturką. W czasie ostrzału artyleryjskiego w 1677 roku kościół został znacznie zniszczony. Odbudowa trwała aż 24 lata. W 1702 Hans Kamerling wykonał tzw. pseudosklepienie, czyli drewniany strop ukształtowany na wzór ceglanych sklepień. W 1817 podczas remontu usunięto wszelkie elementy barokowe, a w 1901 dokonano regotyzacji zachodniej fasady świątyni.

Architektura

   Kościół jest ceglaną budowlą salową zamkniętą od wschodu pięciobocznie, a od zachodu pierwotnie zwieńczoną wieżą. Od północy zachowały się pomieszczenia dwuprzęsłowej kaplicy i zakrystii. W ścianie północnej znajduje się też doskonale zachowana wnęka jałmużnicza z  pierwszej połowy XV wieku z otworem wrzutowym dla datków. Najbardziej reprezentacyjną jest elewacja zachodnia, stanowiąca pozostałość wieży kościoła. Wnętrze posiada obecnie strop drewniany, a wciągnięte do środka skarpy tworzą wieniec płytkich kaplic, w których zachowały się sklepienia krzyżowo-żebrowe. Na zewnątrz kościoła i zakrystii zachowały się konsole w kształcie główek średniowiecznych mieszkańców Szczecina o różnej płci i wieku. Niegdyś konsole stanowiły podstawy dla eksponowanych na nich rzeźb.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Architektura gotycka w Polsce, red. T. Mroczko i M. Arszyński, Warszawa 1995.
Pilch.J, Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012
Strona internetowa encyklopedia.szczecin.pl, Kościół św. Piotra i św. Pawła.