Środa Wielkopolska – kolegiata NMP

Historia

   Budowlę wzniesiono w latach 1423-1428 na miejscu wcześniejszej konstrukcji drewnianej. Początkowo była to budowla tylko z jedną nawą i węższym od niej prezbiterium. Została rozbudowana na przełomie XV i XVI wieku przez dobudowanie naw bocznych i podwyższenie wieży. W połowie XVI wieku zwieńczono wieżę attyką renesansową. W latach 1598-1602 dobudowano od południa renesansową kaplicę grobową Gostomskich. W 1423 roku kościół podniesiono do godności kolegiaty. Od końca XV wieku aż do rozbiorów Polski na terenie świątyni i przyległej nekropolii odbywały się regularnie sejmiki szlacheckie dla województw poznańskiego i kaliskiego. W trakcie sejmików senatorowie obradowali wewnątrz świątyni, posłowie na trybunach ustawionych przed kościołem, sekretarz zaś w kaplicy, oddzielony od nazbyt krewkich dyskutantów metalową kratą.

Architektura

   Kolegiata jest budowlą bazylikową, z węższym od nawy głównej, silnie wydłużonym, pięciobocznie zamkniętym prezbiterium. Od północy przylega do niego zakrystia, a od południa już późnorenesansowa ośmioboczna kaplica grobowa. Przy fasadzie zachodniej dostawiona została czworoboczna, strzelista wieża, z elewacjami bogato artykułowanymi blendami. We wnętrzu kościoła widać oryginalne gotyckie sklepienia gwiaździste  z przełomu XV i XVI wieku w nawach i krzyżowo-żebrowe z przełomu pierwszej połowy XV wieku w prezbiterium.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Maluśkiewicz P., Gotyckie kościoły w Wielkopolsce, Poznań 2008.

Strona internetowa regionwielkopolska.pl, Kościół pw. NMP Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej.