Grzmiąca – zamek Rogowiec

Historia

   Początki zamku sięgają końca XIII wieku i wiążą się z księciem  Bolkiem I świdnickim, który kazał go zbudować jako jedno z ogniw łańcucha umocnień wzdłuż granicy czeskiej. Kasztelanem był wówczas niejaki dworzanin Reinczko. W 1316 roku stał się bazą wypadową księcia Władysława legnickiego, w konflikcie z Bolesławem brzeskim. Stąd najeżdżał księstwo brata, razem z rycerzem z Rogowca o nieznanym imieniu i drużyną utworzoną z ludzi wyjętych spod prawa. Przed połową XIV wieku warownia prawdopodobnie została zniszczona w trakcie wojny Bolka II świdnickiego z Janem Luksemburskim. Pożar, wywołany podłożeniem ognia pod obwód obronny, znacznie osłabił konstrukcję budowli i prawdopodobnie przyczynił się do pęknięcia głównej wieży – bergfriedu na trzy części. W roku 1392 roku zamek wraz z całym księstwem świdnicko-jaworskim przeszedł pod panowanie czeskie, a następnie stał się własnością prywatną, z powodu utraty znaczenia strategicznego. W okresie wojen husyckich według tradycji został opanowany i zdewastowany przez husytów, następnie stał się siedzibą rycerzy-rozbójników. Sprowokowało to wyprawę wojsk króla Macieja Korwina które zdobyły warownię w 1497 i zniszczyły tak, że z ruin już się nie podniosła.

Architektura

   Ulokowana na skalistym wzniesieniu warownia składała się z zamku górnego, międzymurza i zamku dolnego. Zamek Górny miał kształt zbliżony do trójkąta o powierzchni około 700 m2. Na jego zachodnim wierzchołku stała cylindryczna wieża o średnicy 10 metrów. Grubość muru obwodowego była zróżnicowana i wynosiła od 1-1,3 metra nad zachodnią przepaścią do 2,5 metra na pozostałych odcinkach. W pierwszej fazie użytkowania w XIII wieku zabudowę tworzył dwuskrzydłowy budynek przy murach północnym i wschodnim. W przyziemiu zachowały się jego dwa wejścia prowadzące z dziedzińca.
   W drugim etapie w XIV wieku na miejscu rozebranego wcześniejszego budynku powstał czworoboczny budynek o wymiarach wnętrza parteru 7 x 15 metrów. Posiadał ona wykutą w skale, sklepioną piwnicę o wymiarach 6 x 12 metrów, do której prowadził murowany korytarz pochylni od strony południowej. Poczynając od parteru, murowanymi elementami były ściany północna i wschodnia, wspólne z murem obwodowym. Od strony południowej i zachodniej budynek miał najpewniej ściany wzniesione w konstrukcji ryglowej. Dodatkowym elementem murowanym była cylindryczna klatka schodowa ulokowana w narożniku północno – wschodnim muru obwodowego. Wówczas też powstał budynek bramny międzymurza. Obiekt ten ulokowany został w linii obwodu warownego, przybierający formę wieży o wymiarach wewnętrznych 2 x 2 metry, otwartej od strony zamku górnego. Obwód obronny wzmocniono dodając także w północno – wschodnim narożu półokrągłą wieżę. Na zamku niskim były dwie baszty, budynek z bramą wjazdową, oraz druga linia umocnień warowni.
   Trzecia faza rozwoju warowni nastąpiła w XV wieku. Na zamku górnym, w miejscu zniszczonego, podpiwniczonego budynku, zaczął funkcjonować dziedziniec, połączony furtą z międzymurzem. Na kulminacji wzniesienia powstał nowy budynek mieszkalny, prawdopodobnie o proporcjach wieży. Budowla o wymiarach zewnętrznych 9,2 x 11 metrów miała wejście na poziomie parteru. Od strony wschodniej przylegało do niej palenisko na kamiennej podmurówce. Na terenie międzymurza budynek bramny został rozbudowany przeszło dwukrotnie i prawdopodobnie uzyskał zamknięcie od strony zamku górnego, przez wzniesienie ściany szachulcowej na kamiennej podmurówce. Największe inwestycje w tej fazie rozbudowy zamku widoczne są na zamku dolnym, który po raz pierwszy został otoczony murowanym obwodem obronnym.

Stan obecny

   Obecnie z zamku zachowały się jedynie fragmenty składające się z reliktów murów obwodowych, nikłych pozostałości po wieżach oraz fragmentu cylindrycznej wieży – bergfriedu o wysokości około 3 metrów.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Boguszewicz A., Corona Silesiae. Zamki Piastów fürstenberskich na południowym pograniczu księstwa jaworskiego, świdnickiego i ziębickiego do połowy XIV wieku, Wrocław 2010.

Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.