Racławice Olkuskie – kościół Narodzenia NMP

Historia

Kościół Narodzenia NMP w Racławicach Olkuskich zbudowany został według najnowszych badań dendrochronologicznych w 1515 lub 1516 roku, wykorzystano także drewno z drzew ściętych w 1513 roku. W niższych partiach zachodniej wieży znajdują się także belki drewna datowanego na początek XV stulecia, choć obecna wieża została dobudowana w XVII wieku. Kościół został wzniesiony na miejscu wcześniejszej świątyni z XIV wieku. Jego patronem, co wynika z królewskiej własności wsi, był król Polski, ale nie wiadomo czy był on też jego fundatorem. W XVIII wieku do kościoła dostawiono kruchty.

Architektura

Jest to  kościół późnogotycki o konstrukcji zrębowej, złożony z prostokątnej nawy i węższego, trójbocznie zamkniętego prezbiterium. Nawa posiada wymiary 9,9 na 10,8 metra. Do prezbiterium od północy przylega zakrystia, zaś do nawy od południa nowożytna już kruchta i od zachodu wieża, którą wzniesiono w konstrukcji słupowej. Nawa i prezbiterium nakryte są wspólnym dachem dwuspadowym, a okap dachu wsparty jest na kroksztynach, co jest cechą charakterystyczną racławickiej budowli. Wnętrze nakrywają stropy płaskie, w nawie z zaskrzynieniami. Arkada tęczy jest ostrołukowa. Portale posiadają nadproża wycięte w ośli grzbiet. Wewnętrzne ściany i sufit nawy oraz prezbiterium ozdobione są renesansowymi polichromiami z XVII wieku. Najcenniejszym zabytkiem jest późnogotycka grupa Ukrzyżowania z początku XVI wieku ustawiona na belce tęczowej.

Stan obecny

Kościół jest jednym z najlepiej zachowanych i najciekawszych drewnianych zabytków późnogotyckich na terenie Małopolski. Pełni on  wciąż funkcje sakralne, jednak jest udostępniony do zwiedzania. Z racji tego, iż jest on mniej znany, niż drewniane małopolskie zabytki wpisane na listę UNESCO, nie jest tak oblegany przez turystów. Zwraca uwagę również bardzo pozytywne i przyjazne nastawienie do turystów, osoby opiekującej się zabytkiem w czasie, gdy nie odbywają się msze.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013.
Szlak architektury drewnianej. Małopolska, Cisowski B., Duda M., Kraków 2005.