Przasnysz – kościół Wniebowzięcia NMP

Historia

      Pierwszą drewnianą świątynię wybudowano w tym miejscu według tradycji już w XIII wieku. Kolejny, murowany kościół konsekrowany w 1408 roku spalił się około 1470. Obecna budowla wzniesiona została w 1474 roku z fundacji plebana przasnyskiego Michała Bończa-Bonieckiego i około 1489 konsekrowana przez biskupa Piotra z Chodkowa. Niemal równocześnie z kościołem powstały dwie kaplice boczne: północna ufundowana przez cech krawców i południowa pw. Najświętszej Marii Panny z fundacji Jana Kostki z Rostkowa. Kruchta wielka od zachodu dobudowana została zapewne w I połowie XVI wieku.
    W XVII stuleciu kościół parafialny podzielił los Przasnysza i był kilkakrotnie niszczony pożarami. Odbudowany po pożarze z 1645 roku, konsekrowany został w 1670 przez sufragana poznańskiego bpa Macieja Kurskiego.  Po pożarze z 1792 kościół przez ponad pół wieku pozostawał w ruinie. Odbudowy dokonano w latach 1848-56 i następnie w 1877-1878. Usunięto wówczas osiem filarów dzielących nawę, ukształtowano szczyty zachodniej fasady i kruchty, przebudowano zakrystię i skarbiec, dobudowano kruchtę do kaplicy południowej, a wnętrze kościoła nakryto pozorną kolebką.

Architektura

  Kościół zbudowany został w stylu gotyckim. Jest murowany z cegły, orientowany i jednonawowy. Posiada wyodrębnione, zamknięte prosto prezbiterium i parę dwuprzęsłowych kaplic bocznych. Do prezbiterium od północy przylega prostokątna dobudówka mieszcząca zakrystię i skarbczyk. Przy łuku tęczowym od północy znajduje się kolista wieżyczka schodowa, przykryta daszkiem namiotowym. Dachy nad nawą, prezbiterium i kruchtą zachodnią są dwuspadowe, nad kaplicami i zakrystią jednospadowe. Nawa przykryta jest stropem, w prezbiterium niegdyś znajdowało się sklepienie kryształowe, a w kaplicach sklepienia krzyżowo-żebrowe.
   Obok kościoła wznosi się wolno stojąca, gotycka, murowana dzwonnica, zapewne z końca XV wieku. W XVI stuleniu została ona podwyższona o trzecią kondygnację.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Żabicki J., Leksykon zabytków architektury Mazowsza i Podlasia, Warszawa 2010.
Strona internetowa wikipedia.org, Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Przasnyszu.