Poznań – kolegiata św Marii Magdaleny

Historia

   Dokładna data fundacji kościoła św. Marii Magdaleny nie jest znana, przyjmuje się jednak, że było to parę lat po wystawieniu dokumentu  lokacyjnego miasta, które miało miejsce w 1253 roku. Nie dano jej tak popularnego w wielu średniowiecznych miastach wezwania Najświętszej Marii Panny, gdyż posiadał je już kościół kolegiacki na Ostrowie Tumskim. Pierwotnym fundatorem i opiekunem kościoła był  książę, lecz od 1282 roku zostały nim dominikanki. W drugiej połowie XIV wieku doszło do gruntownej przebudowy którejś części świątyni.
   W 1447 roku, podczas wielkiego pożaru Poznania, kościół został zniszczony. Wówczas opiekę nad farą przejął osobiście król Kazimierz Jagiellończyk, który jednocześnie odebrał ją dominikankom. Odbudowany kościół ponownie otwarto w 1470 roku. Rok później nadano mu godność kolegiaty. W 1555 roku król Zygmunt August przekazał patronat nad kościołem magistratowi Poznania.
   W 1657 roku wojska szwedzkie podpaliły kościół, co spowodowało wypalenie całego wnętrza. Po remoncie z  1661 roku, gotycki korpus świątyni przetrwał w niemal niezmienionym stanie do 3 czerwca 1773, kiedy to uderzenie pioruna wywołało pożar, który niemal doszczętnie strawił kolegiatę. Następnie podczas próby odbudowy w 1777, runęła jedna ze ścian. To co pozostało strawił kolejny pożar w 1780 roku. Wówczas parafia farna przejęła kościół po kasowanym zakonie jezuitów, odstępując od remontu zrujnowanej kolegiaty. Resztki kościoła rozebrano w 1802 roku.

Architektura

   Przekazy ikonograficzne ukazują kolegiatę jako trójnawową, siedmioprzęsłową, beztranseptową bazylikę z czworoboczną wysoką wieżą przylegającą do kościoła od zachodu, nawiązującą swą formą do XIV-wiecznej gotyckiej architektury sakralnej na Śląsku. Trójbocznie zamknięty od wschodu chór nie był wyodrębniony, zaś nawy boczne od wschodu kończyła prosta ściana. Trójboczne zamknięcie prezbiterium i poprzedzające je przęsło nakryte były wspólnym sklepieniem. Do każdego z przęseł naw bocznych przylegała kaplica, razem było ich ostatecznie 14. Były one wraz z nawami bocznymi nakryte wspólnymi dachami pulpitowymi, które kryły jednocześnie łuki przyporowe przerzucone ponad sklepieniami naw bocznych. Zachowały się również wymiary kolegiaty: około 70 metrów długości i około 42 metrów szerokości. Wysokość nawy głównej wynosiła około 30 metrów. Wieżę o wysokości około 100 metrów wieńczył hełm z iglicą.

pokaż miejsce na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliography:
Website wikipedia.org, Kolegiata św. Marii Magdaleny w Poznaniu.