Poznań – kamienice Starego Rynku

Historia

Kwadratowy plac stanowiący rynek Starego Miasta, wytyczony został około 1253 roku. Każdą z pierzei podzielono pierwotnie na 16 równych działek, a w centralnej części rynku umieszczono ratusz, wagę, sukiennice, kramy, ławy chlebowe i jatki. Zabudowę drewnianą zaczęto od XIV wieku zastępować budynkami murowanymi. Tempo ich wznoszenia wzrosło po wielkim pożarze w 1471 roku. W pierwszej połowy XV wieku na południe od ratusza wzniesiono grupę trzy i czterokondygnacyjnych wąskich kamieniczek. Owe domki budnicze, czy jak je pierwotnie nazywano – śledziowe, w przeciwieństwie do należących do patrycjatu kamienic w pierzejach rynku, należały do nieco biedniejszych kupców. W ich podcieniach handlowano niegdyś rybami, świecami, pochodniami i solą. Obecna nazwa bierze się stąd, iż w jednej z nich znajdowała się siedziba Bractwa Budników. Na początku XVI wieku część z nich otrzymała murowane podcienia, a w 1534 roku władze miejskie zgodziły się aby cech budników wybudował podcienia dla wszystkich budynków.  W miarę upływu czasu podcienia zamurowano, tworząc małe sklepiki. Kamienice zostały niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej. Po wojnie zrekonstruowano podcienia, wykorzystując oryginalne, renesansowe detale.

Architektura

Stary Rynek poznański jest kwadratem o boku około 140 metrów. Z każdego boku wychodzą trzy ulice, między którymi znajduje się po 8 długich i wąskich działek budowlanych. Przy rynku powstały kamienice dwu, a później trzytraktowe, z reguły dwupiętrowe, zwrócone szczytem do rynku. Na parterze budynku, od frontu mieściła się tzw. wielka sień o charakterze reprezentacyjno-usługowym, a na piętrach znajdowały się mieszkania. Na zapleczu kamienic frontowych, oddzielone małym podwórkiem, umieszczono magazyny i warsztaty.

Stan obecny

Ze względu na historię tego miejsca, większość znajdujących się tu kamienic oraz budowli została przebudowana, odrestaurowana czy zmodernizowana. Najgorsze w skutkach działania miały miejsce podczas II wojny światowej, gdzie większość zabudowań została zniszczonych. Jednak część z kamienic zachowała oryginalne, gotyckie piwnice lub fragmenty murów ukryte obecnie pod późniejszymi przebudowami, a część została zrekonstruowana w nawiązaniu do pierwotnego wyglądu.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa poznan.pl, Zabytki Starego Rynku.