Orneta – ratusz

Historia

   Ratusz, a właściwie jeszcze miejski budynek związany z handlem, wzniesiono w Ornecie po 1359 roku. W odnowionym wówczas akcie lokacyjnym miasta, wzmiankowano o istnieniu pośrodku rynku domu kupieckiego. Na jego miejscu w następnych latach wybudowano siedzibę rady miejskiej. Budowę gmachu ukończono w 1376 roku, natomiast obecny kształt nadano mu do roku 1384. Na początku XV wieku bryłę ratusza obudowano budami, które przed 1614 rokiem otrzymały formę domów budniczych.
   Po katastrofie budowlanej z 1721 roku, kiedy to zawaliła się część elewacji wschodniej, przeprowadzono remont w trakcie którego przekształcono wnętrza, przykrywając je na piętrze polichromowanymi stropami. W 1777 roku do ratusza dobudowano siedzibę policji municypalnej, w związku z czym wejście na piętro przeniesiono ze strony północnej na południową. W latach 1907-1908 przeprowadzono remont szczytów, dachu i okien budynku, natomiast w 1920 roku po raz kolejny przebudowano wnętrza i wykonano nowe wejście ze schodami na piętro od strony wschodniej. W czasie II wojny światowej budynek został poważnie uszkodzony. Od 1955 roku zaczęto rozbierać część okalających go domów budniczych. W latach 1968-1978 przeprowadzono prace konserwatorskie, a także remont.

Architektura

   Gotycki ratusz usytuowano pośrodku rynku lokacyjnego miasta. Zbudowano go z cegły na planie prostokąta o długości 40 metrów. Otrzymał on dwie kondygnacje, piwnice i poddasze. Piwnice zostały przykryte sklepieniami i podzielone na szereg komór z własnymi otworami ładunkowymi. W przyziemiu mieściła się duża, jednoprzestrzenna hala targowa z jatkami mięsnymi i ławami chlebowymi. Piętro pełniło funkcje urzędowe i reprezentacyjne. Mieściły się tam niegdyś sale ławy i rady oraz izba burmistrza. Budowlę przykrył dwuspadowy dach, oparty przy krótszych bokach na gotyckich szczytach schodkowych.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pawlak R., Polska. Zabytkowe ratusze, Warszawa 2003.
Rzempołuch A., Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1992.

Strona internetowa leksykonkultury.ceik.eu, Ratusz w Ornecie.