Olsztyn – stary ratusz

Historia

Pierwotnie olsztyński rynek pełnił tylko rolę handlową i gospodarczą. Na miejscu późniejszego ratusza stały ławy i budy handlowe oraz działał browar mieszczański. Po usamorządowieniu się miasta i ustanowieniu w 1500 roku stanowiska burmistrza, na rynku zbudowano ratusz, siedzibę władz miejskich. W 1620 roku uległ on spaleniu, podobnie jak większa część miasta. Cztery lata później został odbudowany, lecz równocześnie dokonano jego przekształcenia. Władze miasta zajmowały wówczas całe piętro budynku, podczas gdy parter przeznaczony był dla celów handlowych. W czasie przebudowy pojawiła się również wieża, służąca za wartownię. W drugiej połowie XVIII wieku doszło do generalnego remontu budynku, natomiast w 1880 roku ze Starego Ratusza całkowicie zniknęły stanowiska handlowe. W czasie dwudziestolecia międzywojennego w miejscu dawnego browaru stanęło trzecie, północno-wschodnie skrzydło budynku. W 1945 roku Stary Ratusz został spalony po raz drugi. Jego odbudowę przeprowadzono w latach 1946–1949.

Architektura

Pierwotny budynek ratusza zbudowany był w stylu późnego gotyku jako piętrowa budowla o planie prostokąta. Stanął on na trzymetrowym, kamiennym fundamencie, ściany natomiast zbudowano z cegły wiązanej w wątku polskim. Pośrodku elewacji południowej widniało szerokie wejście do hali targowej doświetlone wąskimi oknami. Na pierwszym piętrze umieszczono dwie pary, pierwotnie barwionych na niebiesko blend i okien od sali posiedzeń rady. Od strony przeciwnej, otwartej na rynek, wzdłuż budynku ciągnęły się budy kramarzy. Wejście z charakterystycznym portalem uskokowym usytuowano od strony wschodniej w przyziemiu. Prowadziło ono do sali posiedzeń. Budynek był ogrzewany piecem typu hypocaustum.

Stan obecny

Do dziś zachowały się gotyckie ściany północna, wschodnia i południowa, a po stronie południowej również gotycka elewacja. Dużą wartość zabytkową posiadają także średniowieczne piwnice, umiejscowione w południowo-zachodnim skrzydle. Niestety obecnie są one niedostępne, gdyż po II wojnie światowej zasypano je żużlem. Budynek Starego Ratusza jest siedzibą Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa leksykonkultury.ceik.eu, Stary Ratusz w Olsztynie.
Strona internetowa wikipedia.org, Stary Ratusz w Olsztynie.