Nowy Korczyn – zamek

Historia

    Początki osady Korczyn sięgać mogą nawet XI wieku. W XIII stuleciu znajdował się tu dwór królewski, w którym podobno urodził się w 1226 roku książę Bolesław Wstydliwy, jednak znajdował się on na terenie dzisiejszego Starego Korczyna. Lokacji nowego miasta dokonał Bolesław w latach 50-tych XIII wieku, a stary dwór prawdopodobnie spalili Rusini w 1300 roku.
    Murowany zamek powstał z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego w XIV wieku. Był on ulubioną rezydencją Władysława Jagiełły, dzięki któremu w latach 1388-1389 podjęto naprawę i pomiędzy 1403 a 1408 rokiem rozbudowę zamku. Rozbudowanej rezydencji chciano nadać charakter reprezentacyjny, a także przenieść tymczasowo z Wawelu skarbiec królewski. W 1416 roku utworzono ponadto w Nowym Korczynie ośrodek starostwa. Do XVI wieku zamek i miasto pełniły rolę jednego z najważniejszych małopolskich ośrodków politycznych i gospodarczych. Bywał tu dwór królewski, odbywały się liczne zjazdy, przyjmowane były poselstwa zagraniczne. W 1403 roku król Jagiełło gościł tu kilku książąt piastowskich, w 1404 przyjął poselstwo moskiewskie, a w 1409 roku poselstwo krzyżackie, które doręczyło królowi pisemne wypowiedzenie wojny. W 1438 roku na zamku przebywała delegacja czeskich husytów, którzy zaproponowali koronę Czech królewiczowi Kazimierzowi. Zjazd rycerstwa, który odbył się tu w 1456 oficjalnie przyjął wiadomość o śmierci króla Władysława i obwołał królem jego brata Kazimierza. W 1479 roku w zamkowej izbie większej hołd polskiemu królowi złożył wielki mistrz krzyżacki Martin Truchsess.
    W 1517 roku miała miejsce kolejna, tym rzem renesansowa przebudowa. Jej inicjatorem był kanclerz wielki koronny Krzysztof Szydłowiecki. Jednak w XVII wieku zamek stracił swe znaczenie, a najazdy szwedzkie w latach 1655 i 1702 doprowadziły budowlę do ruiny. Mury zamkowe rozebrano ostatecznie w 1776 roku.

Architektura

   Zamek został wzniesiony na podmokłych bagnach prawego brzegu rzeki Nidy, która oddzielała go od miasta. Z pozostałych trzech stron otoczony był nawodnioną fosą. Dojazd od strony miasta prowadził przez drewniany most z samborzem, czyli drewnianą wieżą dla straży i dalej po zakręcie przez kolejny drewniany most.
   Zamek wzniesiono w dolnych partiach z kamienia wapiennego, a wyżej częściowo z cegły. Plan zamku był regularny, czworokątny. Wewnątrz muru obronnego głównymi obiektami były dwa budynki, od południa i od północy. Od południowego zachodu wznosiła się ponadto wieża służąca za więzienie. Według XVI-wiecznych inwentarzy część rezydencjonalną tworzyło około 80 pomieszczeń, w tym 8 komnat, 9 izb, 3 sale, 5 sieni i ponad 20 komór. W części gospodarczej odnotowano 2 kuchnie, 3 spiżarnie, 5 piwnic i 6 “sklepów”. Na zamku mieściła się także kaplica oraz pomieszczenia mieszkalne dla podstarościego i pisarza grodzkiego.

Stan obecny

    Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Na terenie dawnego zamku znajdują się obecnie zabudowania wsi Podzamcze.

pokaż miejsce na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Moskal, K. Leliwici z Melsztyna i ich zamki, Nowy Sącz, 2007.
Moskal, K. Zamki w dziejach Polski i Słowacji, Nowy Sącz 2004.
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.