Nowy Jasiniec – zamek krzyżacki

Historia

Zamek w Jasińcu wybudowali w XIV wieku Krzyżacy na miejscu wcześniejszego grodu książąt pomorskich. Rezydował w nim prokurator podległy komturii świeckiej. W okresie wojen polsko-krzyżackich ze względu na pograniczne położenie często zmieniał przynależność przechodząc z rąk do rąk. W 1454 roku przeszedł ostatecznie w posiadanie polskie i stał się siedzibą starostwa. W 1773 roku niszczejącą stopniowo budowlę adoptowano na zbór ewangelicki. Przy tej okazji usunięto stropy i zlikwidowano wewnętrzne podziały. W XIX wieku został ostatecznie opuszczony i popadł w ruinę.

Architektura

Zamek zajmuje szczyt wzniesienia na półwyspie przy skraju Jeziora Zamkowego. Poprzedza go przedzamcze, oddzielone fosą o szerokości około 15 metrów. Dom zamkowy miał wymiary 12,8×22,6 metra i otoczony był niskim murem obronnym. Jego ściany wzniesiono do wysokości 5,5 metra z kamieni eratycznych spajanych zaprawą wapienną, a wyższe partie z cegły. Przyziemie mieściło pomieszczenia gospodarcze, sale reprezentacyjne znajdowały się na drugiej kondygnacji, a wśród nich “izba wielka” i kaplica. Wyżej leżała kondygnacja mieszkalna z czterema izbami. Najwyższa, czwarta kondygnacja o funkcji obronnej zaopatrzona była w 22 strzelnice.

Stan obecny

Zamek przetrwał w formie trwałej ruiny pozbawionej najwyższej kondygnacji i wewnętrznych ścian. Należy do prywatnego inwestora, jednak mimo obietnic nie podjął on jak dotąd żadnych poważniejszych prac zabezpieczających.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.