Lanckorona – zamek

Historia

Ze źródeł pisanych wynika, że zamek w Lanckoronie został zbudowany przez króla Kazimierza Wielkiego w połowie XIV wieku. Strzegł on pobliskiej granicy między ziemią krakowską a Księstwem Oświęcimskim. Pierwszy burgrabia o imieniu Orzeszko wzmiankowany jest w 1366 roku. W późniejszym okresie zamek stanowił rezydencję starostów lanckorońskich i kilkakrotnie zmieniał właścicieli. W 1391 roku Władysław Jagiełło zastawił go Mikołajowi Straszowi. Po nim miasto i warownie przejęli Leliwici – Melsztyńscy. W 1410 roku okoliczne ziemie wykupił marszałek Królestwa Polskiego Zbigniew z Brzezia, którego potomkowie przejęli nazwisko Lanckorońskich. Od XVI wieku zamkiem władali Wolscy, a następnie Zebrzydowscy z których  Mikołaj Zebrzydowski wzniecił rokosz w 1606 roku przeciwko królowi Zygmuntowi III Wazie. W 1655 roku zamek okupowany był przez wojska szwedzkie. Po ich ustąpieniu ówczesny starosta Michał Zebrzydowski podjął prace wzmacniające fortyfikacje zamkowe. W 1768 roku Lanckoronę zajęli konfederaci barscy, dla których stała się jednym z ich najważniejszych punktów wypadowych w Małopolsce. Zamek zniszczony działaniami wojennymi, a następnie zamieniony w więzienie, popadł w XIX wieku w całkowitą ruinę.

Architektura

Zamek miał plan regularny, prostokątny. W południowej części stały w narożach dwie czworoboczne wieże, połączone murem kurtynowym. Do wież przylegały od północy trzy skrzydła mieszkalne zamykające dziedziniec. Wjazd do zamku prowadził od wschodu przez most zwodzony.

Stan obecny

Do dzisiaj zachowały się dolne partie dwóch wież oraz fragmenty muru obronnego. Wstęp na teren zamku wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.