Kraków – sukiennice

Historia

   Pierwsze kramy handlowe powstały w Krakowie około 1257 roku z inicjatywy księcia Bolesława Wstydliwego. Stanowiły one podwójny rząd początkowo drewnianych budynków, tworzących uliczkę pośrodku Rynku, która na noc była zamykana z obydwu stron. Około 1358 roku król Kazimierz Wielki ufundował nowy, murowany, gotycki budynek Sukiennic, oraz tzw. Kramy Bogate, które zastąpiły wcześniejsze Kramy Bolesławowe.
   Gotyckie sukiennice uległy zniszczeniu podczas pożaru w 1555 roku. W latach 1556-1559 odnowiono je zgodnie z panującym wówczas w architekturze stylem renesansowym. Pracami kierował mistrz Pankracy, który wielką halę sukiennic zasklepił kolebkowo. Budynek zwieńczono attyką o podziałach arkadowych i grzebieniu z maszkaronami projektu Santi Gucciego. Dobudowano także kolumnowe loggie, które zaprojektował Jan Maria Padovano. W 1601 roku wybito przejście w połowie długości hali targowej znacznie usprawniając komunikację między zachodnią i wschodnią częścią Rynku. W XIX wieku w ramach porządkowania Rynku, przebudowano także sukiennice. Dobudowano ryzality na osi wschód-zachód oraz parterowe arkadowe podcienia.

Architektura

   Gotyckie sukiennice z XIV-XV wieku były halą o długości 108 metrów i szerokości 10 metrów. Z dwóch stron miała dostawione dwa rzędy kramów na głębokość 7,5 metra. W osi długiej było to 18 kramów, które nakryte były sklepieniami, a otwarte do wnętrza ostrołukowymi lub półkolistymi portalami. Od strony południowej i północnej wybudowano zdwojone, ostrołukowe arkady. Od wschodu do sukiennic przylegały tzw. Kramy Bogate. Były to murowane, podpiwniczone pomieszczenia o wymiarach 5×2,5 metra. W kramach tych handlowano różnymi towarami luksusowymi.

Stan obecny

   Dziś Sukiennice są jednym z najbardziej charakterystycznych i najlepiej rozpoznawalnych miejsc Krakowa, a także jednym z wybitnych dzieł renesansu. Służą współcześnie jako stoiska handlowe, głównie z biżuterią, pamiątkami czy rękodziełami. Na piętrze znajduje się Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby XIX wieku, a w podziemiach zobaczyć można relikty średniowiecznego Krakowa, m.in. fragmenty brukowanych dróg, relikty pierwszych kramów, dawne wodociągi i wiele innych.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Marek M, Cracovia 3d, Kraków 2011.

Strona internetowa wikipedia.org, Sukiennice w Krakowie.