Kościan – kościół NMP

Historia

   Kościół parafialny w Kościanie został wybudowany w stylu gotyckim w latach 1333-1356. Pierwsza powstały nawa główna,  dwie, wąskie nawy boczne oraz wieża od strony zachodniej, następnie po pewnym czasie prezbiterium. Dwa rzędy kaplic dobudowywano do naw świątyni od końca wieku XIV aż po wiek XVI. Zgodnie z ówczesnymi zwyczajami, były one fundowane przez cechy i bractwa działające w mieście. Po wielkim pożarze miasta w 1503 roku świątynię rozbudowano, m.in. o kaplicę św. Anny i prezbiterium. W 1547 roku spaliła się wieża, którą odbudowano pod koniec XVI wieku. Po kolejnym zniszczeniu, wywołanym przez huragan w 1711 roku, zachowano ją tylko do wysokości murów korpusu. Ze względu na zubożenie miasta i jego mieszkańców w drugiej połowie XVII i w XVIII wieku, w świątyni nie przeprowadzano od tamtego okresu poważniejszych zmian.

Architektura

   Kościół jest orientowany, murowany z cegły w układzie wedyjskim i polskim, halowy i trzynawowy. Zbudowana został na rzucie nieregularnego prostokąta zamkniętego od wschodu nieregularnym siedmiobokiem, z czworoboczną wieżą od zachodu, w której przyziemiu znajduje się kruchta. Korpus główny jest czteroprzęsłowy z bardzo wąskimi nawami bocznymi. Wzdłuż nich posiada rzędy kaplic, różnej wysokości, i głębokości, na planie na ogół zbliżonym do kwadratu. W ciągach kaplic przy trzecim od zachodu przęśle zamiast kaplic znajdują się kruchty: północna prostokątna i południowa na planie trapezu, obie z kaplicami na piętrze. Kaplice połączone są z bocznymi nawami arkadami ostrołukowymi o różnych wysokościach. Od wschodu znajduje się czteroprzęsłowe prezbiterium, nieco szerszej od nawy głównej. W dwa zachodnie przęsła nawy północnej prezbiterium wbudowana została zakrystia z kaplicą św. Anny na piętrze.
   W kościańskiej budowli zastosowano kilka rodzajów sklepień: rzadko spotykane sklepienie siatkowe w nawie głównej, kaplicy św. Anny i jednym przęśle prezbiterium, sklepienie gwiaździste w prezbiterium, nawach bocznych i w jednej z kaplic, oraz sklepienia krzyżowo-żebrowe i kolebkowe w pozostałych częściach świątyni. Najcenniejszym wyposażeniem w kościańskiej farze jest późnogotycki ołtarz  z 1507 roku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół pw. NMP Wniebowziętej Kościan.