Korzkiew – zamek

Historia

   Początki zamku należy datować na trzecią ćwierć XIV wieku. Jego fundatorem był sędzia krakowski Jan z Syrokomli. Kolejnymi właścicielami byli Szczepan Świętopęłk z Irządz i mieszczanin krakowski Piotr Krupka. Od XVI wieku Korzkiew znajdowała się kolejno w posiadaniu Zborowskich, Ługowskich, Jordanów i Wesslów. Pod koniec XV wieku oraz w XVI stuleciu zamek został przebudowany, a pod koniec XIX wieku popadł w ruinę. W 1997 roku budowlę odbudowano przez prywatnego inwestora.

Architektura

   Najstarsze założenie zamkowe tworzyła wieża obronno – mieszkalna wzniesiona na krawędzi wzgórza. Od strony północnej, wschodniej i zachodniej skalne wzniesienie zabezpieczały wysokie skarpy, a od południa zamek zabezpieczono dodatkowo suchą fosą. Wieża była budowlą wolno stojącą, dwupiętrową, podpiwniczoną, wzniesioną z kamieni na planie prostokąta o wymiarach 9,5×12 metrów. Grubość jej murów dochodziła do 2,5 metra. Nieco później wieżę otoczono wielobocznie załamanym murem obwodowym, wydzielającym od południa dziedziniec. Jego grubość oscylowała między 1 a 1,1 metrem, a od najbezpieczniejszej strony północnej wynosiła tylko 0,9 metra. Wjazd do zam­ku pro­wa­dzi­ł przez ot­wór w po­łud­nio­wej częś­ci mu­ru. Być mo­że poprzedzony był on, przerzuconym ponad fosą, mostem zwo­dzo­nym, na co wskazywałby mur odkryty paręnaście metrów przed bramą.
   W drugiej fazie datowanej na XV wiek dostawiono do zewnętrznego lica południowego odcinka muru dwie prostokątne baszty. Baszta zachodnia wystawała przed obwód na 5 metrów, wschodnia natomiast na 6 metrów, co pozwalało prowadzić skuteczną obronę skrzydłową tuż przed bramą. Poprawiono również obronność wieży głównej, która otrzymała podstrychową galerię z szeregiem strzelnic kluczowych do ręcznej broni ogniowej (odkryto ich 16). Podobne strzelnice były także umieszczone w murze obronnym, na koronie którego zamontowano na 16 cm odsadzce drewniany, zadaszony ganek dla obrońców. Pod koniec XV lub na początku XVI wieku wzniesiono od strony północno – wschodniej klatkę schodową i przybudówkę gospodarczą.

Stan obecny

   Będący obecnie własnością prywatną, odbudowany zamek w Korzkwi służy jako hotel i centrum konferencyjne. Niestety sposób odbudowy i użyte do niej materiały (pustaki, beton, styropian) wpisują się w coraz dłuższą, niechlubną listę zniszczonych  polskich zabytków. Tandeta, kicz i pójście po najtańszej linii oporu to dzisiaj już norma przy odbudowie średniowiecznych warowni. Pytanie gdzie znajdował się nadzór konserwatora zabytków.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.
Szlezynger P., Zamek w Korzkwi i jego otoczenie, Kraków 2005.