Korzkiew – zamek

Historia

   Początki zamku należy datować na trzecią ćwierć XIV wieku, przy czym budowę ukończono zapewne przed 1388 rokiem, kiedy to został wzmiankowany po raz pierwszy burgrabia zamkowy. Fundatorem zamku był sędzia krakowski Jan z Syrokomli. Kolejnymi właścicielami byli Szczepan Świętopęłk z Irządz i mieszczanin krakowski Piotr Krupka. Od XVI wieku Korzkiew znajdowała się kolejno w posiadaniu Zborowskich, Ługowskich, Jordanów i Wesslów. Pod koniec XV wieku oraz w XVI stuleciu zamek został przebudowany, a pod koniec XIX wieku popadł w ruinę. W 1997 roku budowlę odbudowano przez prywatnego inwestora.

Architektura

   Najstarsze założenie zamkowe tworzyła wieża obronno – mieszkalna wzniesiona na krawędzi wzgórza z trzech stron oblanego wodami rzeki Korzkiewki. Od strony północnej, wschodniej i zachodniej skalne wzniesienie zabezpieczały wysokie skarpy, a od południa zamek zabezpieczono dodatkowo suchą fosą. Wieża była budowlą wolno stojącą, dwupiętrową, podpiwniczoną, wzniesioną z kamieni na planie prostokąta o wymiarach 9,5 x 12 metrów. Grubość jej murów dochodziła do 2,5 metra. Nieco później wieżę otoczono wielobocznie załamanym murem obwodowym, wydzielającym od południa dziedziniec. Jego grubość oscylowała między 1 a 1,1 metrem, a od najbezpieczniejszej strony północnej wynosiła tylko 0,9 metra. Wjazd do zam­ku pro­wa­dzi­ł przez ot­wór w po­łud­nio­wej częś­ci mu­ru. Być mo­że poprzedzony był on, przerzuconym ponad fosą mostem zwo­dzo­nym, na co wskazywałby mur odkryty paręnaście metrów przed bramą.
   W drugiej fazie datowanej na XV wiek dostawiono do zewnętrznego lica południowego odcinka muru dwie prostokątne baszty. Baszta zachodnia wystawała przed obwód na 5 metrów, wschodnia natomiast na 6 metrów, co pozwalało prowadzić skuteczną obronę skrzydłową tuż przed bramą. Poprawiono również obronność wieży głównej, która otrzymała podstrychową galerię z szeregiem strzelnic kluczowych do ręcznej broni ogniowej (odkryto ich 16). Podobne strzelnice były także umieszczone w murze obronnym, na koronie którego zamontowano na 16 cm odsadzce drewniany, zadaszony ganek dla obrońców. Pod koniec XV lub na początku XVI wieku wzniesiono od strony północno – wschodniej klatkę schodową i przybudówkę gospodarczą.

Stan obecny

   Będący obecnie własnością prywatną, odbudowany zamek w Korzkwi służy jako hotel i centrum konferencyjne. Niestety sposób odbudowy i użyte do niej materiały (pustaki, beton, styropian) wpisują się w coraz dłuższą, niechlubną listę zniszczonych  polskich zabytków. Tandeta, kicz i pójście po najtańszej linii oporu to dzisiaj już norma przy odbudowie średniowiecznych warowni. Pytanie gdzie znajdował się nadzór konserwatora zabytków.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kołodziejski S., Średniowieczne rezydencje obronne możnowładztwa na terenie województwa krakowskiego, Warszawa 1994.
Lasek P., Obronne siedziby rycerskie i możnowładcze w czasach Kazimierza Wielkiego [w:] Wielkie murowanie. Zamki w Polsce za Kazimierza Wielkiego, red. A.Bocheńska, P. Mrozowski, Warszawa 2019.

Leksykon zamków w Polsce, red. L.Kajzer, Warszawa 2003.
Szlezynger P., Zamek w Korzkwi i jego otoczenie, Kraków 2005.