Iłża – zamek biskupi

Historia

Murowany zamek powstał w Iłży na początku XIV wieku z inicjatywy biskupa Jana Grota. Pełnił on funkcję ufortyfikowanej siedziby biskupów i ośrodka administracyjnego, skąd zarządzano rozległym kluczem majątków ziemskich. Kolejni biskupi krakowscy prowadzili liczne rozbudowy i modernizacje, szczególnie Florian z Mokrska, Jan Konarski i Marcin Szyszkowski w wyniku których przeobrażono zamek w renesansową rezydencję. Została ona poważnie zniszczona przez Szwedów i wojska Rakoczego w 1655 roku. Odbudowę i remonty prowadzono w drugiej poł. XVII i w XVIII wieku., niestety po pożarze na początku XIX wieku zamek popadł w całkowitą ruinę.

Architektura

Do pierwszego etapu rozwoju zamku zaliczyć należy kamienną, cylindryczną wieżę i mury obwodowe z bramą od zachodniej strony. Ta część powstała albo w końcu XIII wieku, albo na początku XIV stulecia. Kolejne rozbudowy doprowadziły do powstania dwuczłonowego założenia, składającego się z zamku górnego na planie zbliżonym do trójkąta, oraz przylegającego do niego od północy przedzamcza. W XV wieku przebudowano wjazd do zamku, wzmacniając go oskarpowaną wieżą i mostem na kamiennych filarach. W XVI wieku wzniesiono większość budowli przylegających do muru obwodowego i otaczających wewnętrzny dziedziniec. Podzamcze opasano fortyfikacjami bastejowymi.

Stan obecny

Zamek jest obecnie w stanie zabezpieczonej, udostępnionej do zwiedzania ruiny. Na jego terenie regularnie odbywają się imprezy historyczne np. turnieje rycerskie. W ostatnich latach prowadzone są prace restauracyjne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.