Giżycko – zamek krzyżacki

Historia

Pierwszą warownie w Giżycku (Lötzen) założyli Krzyżacy w 1340 roku jako samotny, wysunięty głęboko w puszczę posterunek, umieszczony na przesmyku między dwoma jeziorami. Tą zapewne jeszcze drewnianą  budowlę zniszczyli Litwini w 1365 roku. Nowy, murowany zamek wzmiankowany jest od 1399 roku. Była to siedziba komornika, a od XV wieku prokuratora krzyżackiego. W czasie wojny trzynastoletniej między Królestwem Polskim i Zakonem Krzyżackim okoliczna ludność spaliła zamek w 1455 roku. Zniszczenia były tak duże, że kolejny prokurator krzyżacki był wzmiankowany dopiero w 1489 roku. Od 1525 roku zamek przeszedł w ręce zarządców świeckich, wprowadził się tutaj starosta książąt pruskich. W XVI wieku przeszedł on przebudowę renesansową, a kolejne zmiany nastąpiły w XVII podczas jego adaptacji do roli myśliwskiej rezydencji książąt elektorów.

Architektura

Głównym elementem zamku był istniejący obecnie, ceglany dom na planie prostokąta o wymiarach 14,5×22 metry. Jest to budynek trójkondygancyjny i podpiwniczony, oskarpowany w narożnikach. Wewnątrz kondygnacje pierwotnie oddzielały drewniane stropy. Przyziemie zapewne pełniło funkcje gospodarcze, pierwsze piętro reprezentacyjne i mieszkalne, a najwyższe obronno – magazynowe. Budowlę otaczały obwarowania wzmocnione fosą. Przedzamcze położone było od zachodu. W XVI wieku nastąpiła przebudowa w czasie której powstały dwa, zachowane do dziś, późnorenesansowe szczyty.

Stan obecny

Do dnia dzisiejszego zachował się średniowieczny dom główny z przyporami i renesansowymi szczytami. Przez wiele lat opuszczony i niszczejący, w 2011 roku został wyremontowany. Obecnie mieści się w nim hotel.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.
Garniec M., Garniec-Jackiewicz M.,  Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach, Olsztyn 2006.