Frombork – szpital św Ducha

Historia

   Powstanie szpitala św Ducha we Fromborku przypada na lata 1426-1433. Jego fundatorem był  proboszcz kapituły, kanonik Arnold von Datteln. Wówczas powstał zarys rzutu obiektu w postaci silnie wydłużonego, prostokątnego  budynku szpitalnego z kaplicą orientowaną  od wschodu, oraz częścią domu  szpitalnego od zachodu. Ściany szpitala wzniesiono w konstrukcji szkieletowej, a z cegły wymurowano tylko kaplicę po stronie wschodniej i tzw.  dom  gotycki  po stronie  zachodniej. Dach przykryto strzechą ze słomy lub trzciny. We wnętrzu znajdowały się trzy izby: dwie dla ubogich i jedna dla chorych. Oprócz nich po stronie zachodniej znajdowała się łaźnia, kuchnia, jadalnia oraz niewielkie pomieszczenie mieszkalne.
   Na początku XVI wieku szpital prowadzony był przez zakon antonitów, sprowadzonych przez biskupa Łukasza Watzenrode z Meklemburgii. W tym okresie zastąpiono dotychczasowe ściany o konstrukcji szachulcowej, ceglanymi. Następnie słomiany dach wymieniono na ceramiczny.
   W XVII wieku miała miejsce gruntowna przebudowa szpitala. Zmieniono układ okien powiększając je ze szczelinowych na prostokątne, a wewnątrz wybudowano ściany, które stworzyły układ trójnawowy. Powstałe w ten sposób nawy boczne podzielono dodatkowo ścianami działowymi, tworząc po sześć pomieszczeń w każdej z naw – cele dla pensjonariuszy szpitala. Pomimo późniejszych remontów i rekonstrukcji szpital zachował wygląd z owego okresu.

Architektura

   Jest to budowla gotycka z późniejszymi zmianami barokowymi, wzniesiona na planie wydłużonego prostokąta w układzie trójnawowym. Po stronie wschodniej znajduje się kaplica złączona szeroką półkolistą arkadą z nawą główną. Pod zachodnią częścią szpitala znajduje się zespół piwnic sklepionych ostrołukowymi kolebkami z około połowy XIV wieku. Wzdłuż nawy głównej biegnie dwanaście niskich cel dla chorych oraz pomieszczenia jadalni, kuchni i apteki, otwarte arkadami do głównej sali i połączone między sobą.

Stan obecny

   Obecnie w szpitalu św Ducha funkcjonuje Dział Historii Medycyny Muzeum Mikołaja Kopernika. Najcenniejszymi elementami wystroju wnętrz są malowidła ścienne pochodzące z początku XV wieku, zachowane w kaplicy św. Anny. Można także zobaczyć dwa piece łaziebne z początku XV wieku. Od strony południowej do szpitala przylega dawniej uprawiany przez zakonników ogród – herbarium, z uprawami ziół leczniczych.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego