Dobczyce – zamek

Historia

Zamek w Dobczycach po raz pierwszy wzmiankowany jest w roku 1362, choć można przypuszczać, iż jakieś obwarowania istniały tu już od XIII wieku. W 1390 roku Władysław Jagiełło zlecił jego konserwację królewskiemu dzierżawcy Klemensowi z Moskorzewa, przeznaczając na ten cel spore sumy z żup wielickich. W późniejszych wiekach zamek był w zastawie licznych rodzin, m.in. Lanckorońskich, Czernych, Lubomirskich i Jordanów. Kolejni starostowie modernizowali i rozbudowywali średniowieczne założenie, szczególnie Lubomirscy przyczynili się do przekształcenia zamku w wygodną rezydencję. Przetrwał on “potop szwedzki” jednak został spustoszony przez szwedzkie wojska w 1702 roku. Zniszczenia te zapoczątkowały okres upadku w którym budulec pozyskany z warowni służył do budowy okolicznych domów i kościoła.

Architektura

Pierwotny zamek zbudowano na wzniesieniu z trzech stron otoczonemu przez strome urwiska. Wzgórze ma kształt nieregularnego czworoboku o wymiarach 52x48x55x26 metra. Zamek górny zbudowany był na planie trójkąta, z dwoma skrzydłami jednotraktowymi przylegającymi do muru obwodowego. W południowym narożniku najprawdopodobniej znajdowała się wieża na planie zbliżonym do kwadratu.  Znaleziono także dolne fragmenty cylindrycznej wieży o średnicy 9 metrów, będącej zapewne najstarszym elementem zamku. Od północy znajdował się zamek dolny. Wjazd usytuowany był w jego północnej części i według lustracji z 1620 roku prowadził do niego dębowy most na słupach. Od strony dziedzińca przelot bramny przechodził w murowany korytarz o szerokości 3,55 metra i długości 10 metrów. Pierwotny wjazd do zamku usytuowany był natomiast w południowej części zamku.

Stan obecny

Do dziś zachowały się mury przyziemia, wieży i kaplicy, niewiele mówiące o pierwotnym wyglądzie zamku. W ruinach  udostępnione jest małe muzeum regionalne, czynne w okresie od 1.04. do 30.10.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013.
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.