Dębno – zamek

Historia

Fundatorem murowanego zamku w Dębnie był kanclerz koronny Jakub Dębiński herbu Odrowąż, który zbudował swą rezydencję w latach 1470-1480. W 1586 roku zamek, będąc już własnością Franciszka Wesseliniego, sekretarza króla Stefana Batorego, przeszedł renowację w stylu renesansowym. Kolejna przebudowa miała miejsce pod koniec XVIII wieku, kiedy właścicielami byli członkowie rodziny Tarłów. Świadczy o tym data 1772 na barokowym portalu i umieszczony obok herb Topór. W tym czasie dobudowany został fragment północnego skrzydła. Kilkakrotne remonty i renowacje przez kolejnych właścicieli: Lanckorońskich, Rogawskich, Rudnickich, Spławskich i Jastrzębskich nie zmieniły jego ogólnego wyglądu i pierwotnej, charakterystycznej bryły. W XIX wieku został uszkodzony przez pożar, który zniszczył głównie zamkowe wnętrza. W latach 1970-1978 został gruntownie odrestaurowany.

Architektura

Zamek zbudowany jest z cegły w wątku polskim na fundamencie z głazów narzutowych. Ma plan nieregularnego czworoboku i składa się z czterech dwukondygnacyjnych budynków, otaczających trapezoidalny dziedziniec. Skrzydło zachodnie zostało oflankowane dwiema basztami, na dole cylindrycznymi, a w górnej partii ośmiobocznymi. W skrzydle wschodnim znajdują się dwa wykusze nadwieszone na kamiennych kroksztynach. Pomieszczenia mieszkalne piętra dostępne były  z drewnianego ganku obiegającego dziedziniec. Od wschodu znajdowała się wieloboczna dobudówka, zapewne kaplica, którą zburzono w 1777 roku. Późnogotycki zamek ozdobiono bogatą kamieniarką i dekoracyjną cegłą zendrówką z rombowymi wzorami.

Stan obecny

W pełni zachowany zamek w Dębnie uznawany jest za perłę polskiej architektury z czasów późnego gotyku. Zachowała się pierwotna struktura murów, dawny układ wnętrz oraz część efektownego wystroju. Od 1978 roku na zamku mieści się oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Organizowane są także imprezy kulturalne i plenerowe m.in. Międzynarodowy Turniej Rycerski “O złoty warkocz Tarłówny”. Terminy i godziny otwarcia sprawdzić można na oficjalnej stronie tutaj.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.
Moskal, K. Zamki w dziejach Polski i Słowacji, Nowy Sącz 2004.