Chotków – kościół Narodzenia NMP

Historia

   Gotycki kościół parafialny pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Chotkowie zbudowany został w ostatniej ćwierci XIII wieku. Był wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany. W XV wieku powiększono prezbiterium, a w XVI wieku wybudowano wieżę. Ostatnia, nowożytna już rozbudowa miała miejsce w okresie baroku, kiedy to powstała zakrystia, a otworom okiennym nadano nową formę.

Architektura

   Kościół wzniesiono na skraju wsi, w jej północno – wschodniej części. Do jego budowy użyto kamieni narzutowych z zastosowaniem piaskowca w portalu i cegieł w obramieniach okien. Pierwotnie była to prosta, typowa dla XIII-wiecznego Śląska jednonawowa budowla składająca się z prostokątnej w planie nawy o wymiarach 16,2 x 9,7 metra oraz także prostokątnego, lecz węższego prezbiterium o wymiarach 11,1 x 7,1 metra.Wejście do niego prowadziło od południa poprzez osadzony w nawie ostrołukowy portal o profilowanych uskokach z kolumienkami w narożach. Jego otwór wejściowy zwieńczono trójliściem, bazy kolumienek spoczęły na ośmiobocznych cokołach. Wnętrze pierwotnie oświetlały wąskie okna lancetowate, osadzone w szerokich rozglifieniach zarówno od strony zewnętrznej jak i wewnętrznej.
   W XV wieku poszerzeniu uległo prezbiterium, które powiększono po stronie północnej i południowej z pozostawieniem dawnej ściany wschodniej, dzięki czemu chór zrównał się szerokością z nawą. Najprawdopodobniej w trakcie tej samej przebudowy wnętrze prezbiterium przykryto sklepieniem o dwóch prostokątnych przęsłach zwieńczonych krzyżowo – żebrowo. Na początku XVI wieku dobudowana została wieża, nietypowo usytuowana po stronie południowej, pomiędzy nawą i chórem. Być może także wówczas przykryto korpus sklepieniem gwiaździstym.

Stan obecny

   Niestety obecnie, z uwagi na zły stan techniczny kościoła i groźbę zawalenia, nie jest możliwe zwiedzanie jego wnętrz. Prowadzone są prace mające na celu uratowanie tego cennego zabytku. We wnętrzu wyróżnia się ołtarz wykonany w XVI wieku przez Mistrza z Gościszowic, kamienna chrzcielnica z końca XVI wieku, a także płyty nagrobne z okresu gotyku i renesansu. Spośród pierwotnych elementów architektonicznych szczególnie cenny jest portal z XIII wieku w ścianie południowej nawy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewski T., Wiejskie kościoły parafialne XIII wieku na Śląsku (miejscowości B-G), Wrocław 1990.

Pilch J., Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, 2012.