Chojnice – miejskie mury obronne

Historia

Budowniczym murów obronnych Chojnic był zakon krzyżacki, który przejął miasto w 1309 roku. Zaczęło ono pełnić funkcję twierdzy broniącej południowej granicy i głównego szlaku łączącego Zakon z Brandenburgią. W 1433  roku miasto oblegane było przez wojska czeskich taborytów. W 1454 roku po wybuchu otwartego powstania przeciw Krzyżakom i poddaniu się miast pruskich protekcji Kazimierza Jagiellończyka pod Chojnicami doszło do walnej bitwy w której klęska wojsk polskich zapoczątkowała uciążliwą 13-letnią wojnę z zakonem krzyżackim. Miasto zdobyto dopiero w 1466 roku, po trzymiesięcznym oblężeniu, jako jedną z ostatnich twierdz krzyżackich. W XVIII wieku mury obronne, gdy nie miały już żadnego znaczenia militarnego, zaczęły być stopniowo rozbierane.

Architektura

Miasto zajmowało niewielkie wzniesienie, otoczone z trzech stron wodami jeziora Zakonnego i Zielonego. Obwód obronny wzniesiono na planie zbliżonym do owalu. Najstarsze kamienne, niskie mury miały wysokość około 4 metrów. Później wykonano nadbudowę ceglaną do wysokości około 7 do 9 metrów. Grubość murów wynosiła od 1,5 do 2,5 metra. Na całym obwodzie wzmocnione były 24 basztami i 3 wieżami bramnymi. Baszty miały różne kształty, zwieńczenia i wysokości: czworoboczne, sześcioboczne i okrągłe. Połączone były od wnętrza murów drewnianym gankiem strażniczym. Do każdej z bram: Młyńskiej, Człuchowskiej i Gdańskiej nad fosą przerzucone były  zwodzone mosty. Od strony północno – wschodniej i południowej dodatkowe zabezpieczenie stanowiły jeziora. Od strony południowo-zachodniej dostępu do murów broniły podwójne fosy przedzielone wysoką groblą.

Stan obecny

Obecnie najdłuższy odcinek murów znajduje się od południowego zachodu przy ulicach Sukienników, Grobelnej i Wałowej do Młyńskiej. Najbardziej okazałym elementem murów obronnych jest Brama Człuchowska, w której znajduje się siedziba Muzeum Historyczno-Etnograficznego. Zachowały się także baszty: Wronia, Kurza Stopa, Szewska, Kościelna oraz Więzienna.

pokaż bramę Człuchowską na mapie

pokaż basztę Wronią na mapie

pokaż basztę Więzienną na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Sypek A., Sypek.R., Zamki i obiekty warowne Pomorza Gdańskiego, Warszawa 2003.

Strona internetowa turystyka-chojnice.pl, Ciąg murów obronnych.