Chęciny – klasztor franciszkański

Historia

   Klasztor franciszkański w Chęcinach powstał w drugiej połowie XIV wieku z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego, który ufundował go w 1368 roku za pozwoleniem papieża Urbana V. W 1465 roku zamieszkiwany przez 12 braci klasztor uległ zniszczeniu w wyniku pożaru. W latach 1581-1603 świątynia, będąc we władaniu innowierców, została poważnie zdewastowana. Odbudowę przeprowadzono z inicjatywy starosty Stanisława Branickiego w latach 1612-1620. Zasklepiono wówczas nawę i prezbiterium kościoła, wykonano nowe dachy i szczyt zachodni oraz przebudowano budynki klasztorne, wznosząc też murowane krużganki, zabudowania gospodarcze z bramą wjazdową i późnorenesansową kaplicę. Odnowiony klasztor został ponownie zniszczony przez żołnierzy Franciszka Rakoczego w 1656-1657, przez co musiał być raz jeszcze odbudowywany w drugiej połowie XVII wieku przez starostę Stefana Bidzińskiego. W XIX wieku klasztor przeznaczono na więzienie, następnie szkołę, rzeźnię i hotel. W czasie drugiej wojny światowej klasztor zajmowało wojsko niemieckie. Po wyzwoleniu restaurację kompleksu przeprowadzono w latach 1946-1948.  Franciszkanie powrócili do niego dopiero w 1991 roku.

Architektura

   Gotycki kościół klasztorny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP wzniesiony został z łamanego kamienia wapiennego jako budowla orientowana względem stron świata, usytuowana w północno – zachodniej części miasta. Składa się z dwuprzęsłowej nawy oraz węższego, trójprzęsłowego prezbiterium zamkniętego na wschodzie wielobocznie. Sklepienia w świątyni są kolebkowo-krzyżowe z nakładanymi dekoracyjnymi żebrami. W 1947 roku odkryto fragmenty polichromii na ścianie tęczowej z drugiej połowy XV wieku z podpisem brata Anioła z Sącza.
   Zabudowania klauzury utworzyły prawie kwadratowy wirydarz po północnej stronie kościoła. Otoczony był on pierwotnie drewnianymi krużgankami i także drewnianymi budynkami. Najstarszym murowanym budynkiem prawdopodobnie było skrzydło zachodnie, z piętrem mieszącym dormitorium nadbudowanym w drewnie jeszcze w drugiej połowie XVI wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa checiny.pl, Klasztor Ojców Franciszkanów.
Strona internetowa zabytek.pl, Zespół klasztorny franciszkanów. Chęciny.