Brzeg – zamek Piastów Śląskich

Historia

Dwór książęcy w Brzegu  wzmiankowany był już w 1235 roku, jednak dopiero około 1300 roku wzniesiona została kwadratowa, ceglana wieża, zwana później Wieżą Lwów. Jej nazwa wzięła się od zwieńczenia na którym znajdowały się kamienne lwy. Kolejnej rozbudowy być może dokonał przed 1342 rokiem książę Bolesław III, nie jest jednak znana ta wczesna forma założenia. Pełnego ukształtowania średniowiecznego zamku dokonał książę Ludwik I w latach 1360-1370. W latach 1544-1547 nastąpiła gruntowna przebudowa, nadająca zamkowi renesansowy wygląd. Dla księcia Fryderyka II inspiracją był krakowski Wawel.  Wpierw zmieniono skrzydło południowe, następnie wzniesiono od strony Odry skrzydło wschodnie. Po śmierci księcia Fryderyka II prace kontynuował jego następca Jerzy II, który sprowadził na zamek włoskich architektów: Jakuba i Franciszka Parra. Wtedy to został ukształtowany czteroskrzydłowy kompleks otaczający dziedziniec, ozdobiony kolumnowymi krużgankami. Wówczas powstał też budynek bramny z płaskorzeźbionymi popiersiami Piastów. W 1675 roku na zamku zmarł ostatni potomek z linii Piastów śląskich, Jerzy Wilhelm i rezydencja zaczęła podupadać. Opuszczony zamek pełnił funkcję karczmy, koszar i magazynu. Na początku XIX wieku zniszczeniu uległo skrzydło zachodnie, a kolejne dewastacje przyniosła II Wojna Światowa. Przywracanie zamkowi jego renesansowej formy rozpoczęto w latach 60-tych XX wieku.

Architektura

Wygląd pierwotnego, średniowiecznego zamku nie jest w pełni znany. Wyróżnić można jedynie jego główne elementy: czworoboczny obrys murów obronnych, kaplice zamkową św Jadwigi, potężną, czworoboczną Wieżę Lwów oraz dom mieszkalny w skrzydle wschodnim.

Stan obecny

Zamek Piastów Śląskich w Brzegu jest obecnie zabytkiem wyjątkowym, jedną z najpiękniejszych budowli renesansowych na Śląsku. Jego obecny kształt pochodzi z przebudowy i rozbudowy przeprowadzonej w latach 1532 – 1560. W wyremontowanych salach mieści się Muzeum Piastów Śląskich a zamek udostępniony jest zwiedzającym. Można zobaczyć tu zbiory rzeźby, malarstwa śląskiego, medalierstwa i numizmatyki, pergaminów i starych woluminów. Czynne we wtorki, czwartki, piątki, soboty, niedziele w godz. 10.00 – 16.00, a w środy od 10.00 do 18.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.