Będzin – zamek

Historia

    Zamek w Będzinie po raz pierwszy wspominany jest w przekazach pisanych w 1301 oraz 1349 roku kiedy to mowa jest o burgrabim będzińskim Wiernku. W świetle badań archeologicznych wiadomo, iż zbudowany on został na reliktach wczesnośredniowiecznego grodu. Kronikarze Jan Długosz i Janko z Czarnkowa przypisują powstanie zamku fundacji króla Kazimierza Wielkiego, który poprzez jego budowę zabezpieczał ówczesną polsko-czeską granicę i stolicę Polski – Kraków. Od XIV wieku pieczę nad zamkiem sprawowali burgrabiowie i starostowie m.in. Mikołaj Siestrzeniec Kornicz, Szafrańcowie, Jaroccy, Myszkowscy i Zborowscy. W 1588 roku sławnym więźniem zamku będzińskiego był cesarz rzymski i król niemiecki Maksymilian Habsburg, osadzony przez hetmana Jana Zamoyskiego po bitwie pod Byczyną.
    Upadek i dewastacja zamku nastąpiły w XVII wieku, przyczyniły się do tego pożar, a następnie okupacja wojsk szwedzkich. W kolejnym stuleniu był już niezamieszkaną ruiną. Obecny wygląd przywróciły mu odbudowy: pierwsza XIX wieczna, neogotycka i romantyczna wg projektu F.Lancziego oraz ostatnia z lat 50-tych XX wieku nadająca zamkowi pierwotny gotycki wygląd.

Architektura

   Najstarszą część zamku stanowi wolno stojąca, cylindryczna wieża o średnicy 10,7 m datowana przez W.Błaszczyka na drugą połowę XIII wieku. Pierwotnie posiadała cztery kondygnacje z ostrołukowym otworem wejściowym na wysokości trzeciej. Kolejnym etapem było wzniesienie czworobocznego, pięciopiętrowego budynku oraz otoczenie założenia dwoma obwodami murów obronnych. Do zamku górnego przylegało od wschodu przedzamcze, otoczone dodatkowym murem z czworoboczną basztą i wieżą bramną z przedbramiem od północnej strony. Całość połączona była z miejskimi murami obronnymi.

Stan obecny

   Dziś odnowiony i częściowo odbudowany zamek jest jednym z bardziej imponujących obiektów średniowiecznych południowej Polski. Główne różnice w stosunku do pierwotnego wyglądu to obniżona wysokość wieży cylindrycznej, pierwotnie wyższej od czworobocznego budynku, oraz wyodrębnienie widocznej dziś kwadratowej wieży. Część zajmująca wieżę i budynek była tej samej wysokości i przykryta była jednym dachem, co widać na weducie Mathiasa Gerunga z 1536 roku.  (odkryta w Niemczech w 1991 roku). Obecnie w zamku znajduje się Muzeum Zagłębia Dąbrowskiego z ciekawą ekspozycją militariów. Godziny i terminy otwarcia dostępne są na oficjalnej stronie zamku tutaj.

jeśli zwiedziłeś powyższy zabytek, oceń:

5.00 avg. rating (96% score) - 2 votes

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

Dodaj komentarz