Turaida – zamek biskupi Treiden

Historia

     Budowa zamku Treiden rozpoczęła się bardzo wcześnie bo już w 1214 roku. Prawdopodobnie od samego początku  był to jeden z głównych ośrodków biskupiej władzy terytorialnej, któremu podlegała administracyjnie zachodnia część dominium arcybiskupstwa ryskiego (wschodnia część podlegała warowni Kokenhausen). Pierwszy wójt o imieniu Alebrand zarządzający tymi posiadłościami pojawił się w źródłach już w 1207 roku.
    Z racji swej wysokiej rangi zamek był aż do XVI wieku wielokrotnie rozbudowywany. Powodem wzmacniania fortyfikacji mogła być także bliskość zakonnego zamku Segewold. Bliskość ta sprawiała iż Treiden był wielokrotnie okupowywany przez zakon krzyżacki. Po raz pierwszy miało to miejsce w 1298 roku, następnie w 1405, po raz kolejny w 1479 i ostatecznie w 1556 roku. Łącznie zamek Krzyżacy zagarnęli na prawie 80 lat.
     Po upadku arcybiskupstwa ryskiego i przyłączeniu Inflant do państwa polsko – litewskiego na zamku funkcjonowało starostwo. Warownia była też uczestnikiem wojen polsko – szwedzkich w wyniku których zamek ostatecznie w pierwszej połowie XVII wieku dostał się pod panowanie szwedzkie. Mimo przeprowadzonego wówczas remontu warownia powoli traciła znaczenie militarne i być może dzięki temu uniknęła całkowitej zagładzie podczas wielkiej wojny północnej. Przez większość XVIII stulecia zamek był zamieszkany, niestety w 1776 roku strawił go pożar. Straty i zniszczenia były na tyle poważne iż nie podjęto się odbudowy. Pozostający w ruinie zamek dopiero w XX wieku poddano badaniom archeologicznym i częściowej rekonstrukcji.

Architektura

    Nieregularny kształt zamku dostosowany był to formy wzgórza na którym został wzniesiony. Jako jeden z nielicznych w Inflantach, został zbudowany z cegły. W pierwszej fazie powstał mur obronny zamykający nieregularny dziedziniec w którego zachodniej części usytuowano budynek o funkcji mieszkalnej lub sakralnej, mógł on być pierwotnie kaplicą. W tym samym czasie lub nieco później rozpoczęto budowę potężnej wieży głównej w północnej części dziedzińca. Pełnemu zabudowaniu uległy także dwa pozostałe skrzydła, północne oraz wschodnie, lecz dokładny okres zakończenia ich budowy nie jest znany.
     Na początku XIV wieku w południowej części dziedzińca wzniesiono kwadratową basztę, przed którą wydzielono niewielkie przedzamcze. Kolejne zmiany w architekturze budowli wprowadzono w XV i XVI wieku. Z tego okresu pochodzi półcylindryczna baszta zachodnia z obiegającym ją drewnianym gankiem obronnym, oraz umieszczona w północno – zachodnim rogu, w pobliżu wieży głównej, nieco mniejsza baszta okrągła. Dodatkową niewielką wieżę otrzymało także przedzamcze południowe. Uzupełnieniem systemu obronnego było charakterystyczne, wydłużone przedzamcze północne zakończone dwiema cylindrycznymi basztami. W okresie tym wzmocniono i podwyższono także mury obronne.

Stan obecny

   Współcześnie zamek Treiden jest jedną z najbardziej znanych i odwiedzanych średniowiecznych warowni na Łotwie, tym bardziej iż położony jest w sercu największego łotewskiego parku narodowego. Obecnie zobaczyć można cylindryczną wieżę główną oraz zrekonstruowane dwie baszty zamku górnego wraz z fragmentem muru obronnego i częściowo zachowaną basztę na dawnym przedzamczu północnym. Dostępny jest również jeden budynek zamku górnego w którym umieszczono niewielkie muzeum.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego