Historia
Wieża mieszkalna Corluddy (gael. Cathair Luideach) zbudowana został prawdopodobnie na przełomie XV i XVI wieku z fundacji miejscowego możnego rodu Grantów. Jej właścicielem miał być między innymi Peter Grant, zmarły w 1510 roku wódz klanu. W rękach Grantów Corluddy pozostawało aż do czasu powstania irlandzkich katolików z lat 40-tych XVII wieku. Po interwencji wojskowej Olivera Cromwella wieża została skonfiskowana i przekazana angielskim zwolennikom z rodziny Jacksonów. W późniejszym okresie należała do rodu Boyces, ale najpewniej już pod koniec XVII wieku lub w najdalej w XVIII stuleciu została porzucone i popadła w ruinę.
Architektura
Wieża Corluddy zbudowana została dość nietypowo na zboczu wzniesienia, opadającego na południu i wschodzie ku szerokiemu korytu rzeki Suir. Z tego powodu prawdopodobnie nie można było przekopać rowu fosy wokół całego przywieżowego dziedzińca, ale zabezpieczeniem budowli u schyłku średniowiecza był podmokły i bagienny teren u podstawy wzgórza. Niewykluczone, że wieżę otaczał wówczas niski mur lub ogrodzenie lżejszego, drewnianego typu, w obrębie którego znajdowały się zabudowania gospodarcze (np. stajnie, spichrze, obory itp.)
Wieża założona została na planie czworoboku o wymiarach 11 x 9,2 metra, z dłuższymi ścianami mniej więcej na osi wschód – zachód. Jak większość irlandzkich budowli tego typu uzyskała masywne mury, utworzone z łamanego kamienia wapiennego o mocno zróżnicowanej wielkości, układanego bez zachowywania równych warstw. Narożniki wieży wzmocniono dużymi ciosami, natomiast w przyziemiu zastosowano typowy dla Anglo-Normanów cokół o pochyłych elewacjach. Korona ścian przypuszczalnie zwieńczona była dookolną otwartą galerią obronną, chronioną blankowanym przedpiersiem. Portal wejściowy znajdował się w północnej części ściany wschodniej, gdzie chroniony był wykuszem machikułowym, nadwieszonym na najwyższym piętrze.
Wnętrze wieży dzieliło się na pięć kondygnacji. Komunikację pionową zapewniał między nimi prosty bieg schodów, zaczynający się w przedsionku w grubości muru przy wejściu i biegnący przez mur południowy do poziomu trzeciej kondygnacji. Dwie pierwsze kondygnacje, ze względu na słabe oświetlenie szczelinowymi otworami i brak ogrzewania, zapewne pełniły funkcje pomocnicze i gospodarcze. Z nich przyziemie przykryte było stropem, a piętro kolebką. Na trzeciej, przykrytej stropem kondygnacji umieszczono kominek, większe północne okno dwudzielne, latrynę w murze południowym oraz schody wiodące w dół do małej komory w pasze sklepienia. Dwie najwyższe kondygnacje zapewne także pełniły funkcje mieszkalne. Z nich czwarta przykryta była sklepieniem kolebkowym.
Stan obecny
Wieża jest dziś częściową ruiną z zawalonym narożnikiem południowo – wschodnim i zdegradowaną najwyższą kondygnacją. Całość jest obecnie tak mocno porośnięta bluszczem, że praktycznie niewidoczne są żadne detale architektoniczne. Na starszych zdjęciach dostrzec można dość liczne pierwotne otwory okienne oraz konsole po wykuszu machikułowym. We wnętrzu zachowało się sklepienie drugiej kondygnacji i prawdopodobnie co najmniej częściowo sklepienie kondygnacji czwartej. Wieża jest ogólnodostępna, choć może być wymagana zgoda właścicieli na przejście przez fragment pola między drogą a zabytkową budowlą.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Carrigan W., The history and antiquities of the diocese of Ossory, Vol. IV, Dublin 1905.
O’Kelly O., The place-names of the County of Kilkenny, Kilkenny 1985.
Salter M., The castles of Leinster, Malvern 2004.